Pannenkoeken, brood en bier, gemaakt met graan van hier

Pannenkoeken, brood en bier, gemaakt met graan van hier

In Thornsche Molen kwamen telers, molenaars, bakkers en brouwers bijeen en verkenden de kansen voor korte ketens, van graanteelt tot streekproduct.

Vereniging de Ploegdriever experimenteert in het Waldboerenproject met natuurvriendelijke teelt van oude graanrassen. Kruidenrijke akkers en zuurdesembroden zijn daarvan het resultaat. Dat smaakt naar meer en daarom wil de Ploegdriever de natuurvriendelijke graanteelt en productie van smaakvolle streekproducten in de regio Nijmegen opschalen. Deelnemers die nu al actief zijn in de lokale graanketen werden op donderdag 29 februari in Thornsche Molen uitgenodigd om ervaringen met elkaar te delen. Het was de eerste activiteit van het nieuwe project “Graan van Hier; lokaal – lekker – natuurinclusief”.

Thornsche Molen (foto Arno van der Kruis)

Op de bijeenkomst werd duidelijk dat er al volop geëxperimenteerd wordt. Lokaal geteeld graan vindt zijn weg naar bijzondere producten. Zo wordt bijvoorbeeld het graan van Doornik Natuurakkers door de Witte Molen in Nijmegen gemalen. De Nijmeegse streekbakker Jorrit bakt zuurdesembroden met dit meel. Hij gebruikt meel van oude graansoorten zoals Emmertarwe, Spelt, Rogge en Eenkoren. Nieuwe producten staan op stapel. Brouwerij Nevel uit Oosterhout heeft het plan opgevat om dit jaar Vierdaagse bier te gaan brouwen met lokaal geteelde spelt. Boer Stan uit Nederasselt teelt graan op de akkers van Geldersch Landschap in Beek, dat tot pasta verwerkt gaat worden. Restaurant de Duivelsberg onderzoekt de kansen voor lokaal geteeld pannenkoekenmeel.

Deze voorbeelden inspireren anderen om in de keten te stappen. De molenaars van Thornsche Molen staan te popelen om meer graan te malen. Ze moeten nog wel werken aan een beter maalvermogen van hun nieuwe molen. De molen vangt te weinig wind en de maalstenen moeten waarschijnlijk beter afgesteld worden. Andere uitdagingen zijn het pellen, schonen en veilig opslaan van het graan. Daar is apparatuur voor nodig en een flinke dosis vakmanschap. Een andere hindernis is de veelheid aan graanrassen en de kleine hoeveelheden waar (kleine) telers mee werken. De oogst, verwerking en opslag is vaak een logistieke puzzel en dat leidt niet zelden tot hoge kosten. Deze en andere drempels hinderen de opschaling van de lokale graanteelt.

Op de bijeenkomst werd snel duidelijk dat de ondernemers toch veel kansen zien. Er is behoefte aan kennis, aan uitwisseling van ervaringen en aan goede inspirerende voorbeelden. Daar kan met het project Graan van Hier aan gewerkt worden. De opties voor lokale ketens van teler tot eindproduct kunnen gezamenlijk verkend worden. De Ploegdriever krijgt vier jaar lang ondersteuning van Natuur en Milieu Gelderland. Graan van Hier is één van de twee Gelderse projecten van Boer&Buur met Natuur. In dit grote landelijke programma ondersteunen de Natuur en Milieufederaties en hun partners samenwerkingen van boeren en burgers die werken aan oplossingen voor een toekomstbestendige landbouw.

Ontvangst door de Ploegdriever van de cheque voor deelname aan Boer&Buur voor Natuur. (foto Natuur en Milieu Gelderland)

Voor de Ploegdriever slaagt het project als stap voor stap meer natuurinclusieve graanakkers en graanstroken in het landschap rond Nijmegen verschijnen. Dat kan met biologische teelt door Skal gecertificeerde telers. Maar ook gangbare boeren kunnen milieuvriendelijke teelt van graan opnemen in hun teeltplan, bijvoorbeeld in de vorm van strokenteelt op perceelranden of in een agroforestry-systeem met fruit- of notenbomen. Het komt de biodiversiteit van het agrarisch cultuurlandschap ten goede. De verwerking van het graan in korte lokale ketens levert bovendien aantrekkelijke streekproducten op met een goed verhaal over méér natuur in het boerenland.

Rondleiding op kruidenrijke graanakker in de Ooijpolder (Foto Sabine Baumgarten)

 

Dit is een bericht van Arno van der Kruis voor Stichting Via Natura

Foto bij introtekst: Streekbakker Jorrit bij zijn brood van lokale granen, tijdens de bijeenkomst van het project Graan van Hier in Thornsche Molen (Foto Natuur en Milieu Gelderland)


Mede mogelijk gemaakt door:

Logo_Natuur_en_Milieu_Gelderland.jpeg Logo_de_Ploegdriever.jpeg Logo_Boer_en_Buur.jpeg

 

16 juli 2026

Denk mee over de toekomst van ons landschap

Stichting Via Natura organiseert op verschillende locaties in gemeente Berg en Dal bijeenkomsten om gezamenlijk na te denken over de toekomst van ons landschap.  Hoe willen we het landschap de komende jaren gebruiken, beleven en verzorgen en wat is daarvoor nodig? Zowel voor het buitengebied als binnen de bebouwde kom.

Gemeente Berg en Dal neemt de ideeën, kennis en ervaringen mee in de plannen van het zogenaamde Landschapsontwikkelings Programma (LOP). Meer weten over het LOP? Bekijk hier de informatie over het LOP 2015 – 2025 om een goed beeld te krijgen van wat een LOP is.

Deze avonden zijn gratis toegankelijk, voor koffie en thee wordt gezorgd. Inloop vanaf 19.00 uur, start bijeenkomst 19.30 uur (m.u.v. Ooij).

Welkom op één van de volgende data:

  • Dinsdagavond 1/9, De Mallemolen in Groesbeek
  • Woensdagavond 9/9, Kulturhus in Beek
  • Woensdagavond 9/9, De Bosduivel, Heilig Landstichting
  • Donderdagavond 10/9, Vriendenkring in Leuth
  • Woensdagavond 16/9, De Sleutel, Breedeweg
  • Dinsdagavond 22/9, Kulturhus Den Ienloop, Millingen aan de Rijn
  • Donderdagavond 24/9, De Sprong, Ooij (inloop 20.15, start 20.30)

Aanmelden is fijn! Dat kan via  https://vierhetlandschap.nl/grensgebied/ (scroll naar beneden op de pagina), of via secretariaat@vianatura.nl

Deze bijeenkomsten organiseert Stichting Via Natura i.s.m. collega-organisaties, dorpsraden en Forte Welzijn, in opdracht van gemeente Berg en Dal.

Kom je ook naar de film Grensgebied?

Weet je dat (ruim) een week voorafgaande aan deze bijeenkomsten de film Grensgebied wordt vertoond in de dorpen? Een film over natuur en landschap in de Gelderse Poort en het Rijk van Nijmegen. Ga mee op reis door ons landschap. Kijk hier voor de filmvertoningen en bestel je tickets. 

Samen voor het landschap.

Grensgebied is gemaakt door filmmaker Rik van der Linden en tot stand gekomen met vele mede-mogelijk makers:

Logos Film HJK web copy

13 juli 2026

In De Duffelt hebben acht betrokken partijen de handen ineen geslagen voor het project Biodivers BIJvoeren in De Duffelt. Met concrete maatregelen werken agrarische ondernemers, grondeigenaren, inwoners en Stichting Via Natura samen aan een aantrekkelijker landschap voor wilde bijen en andere bestuivers.

6 mei 2026

Zes akkerbouwers zaaien randen in en participeren in het onderzoek naar biodiversiteit in boerenland. De vraag is of deze randen bijdragen aan de biologische plaagdierbestrijding

10 april 2026

Perceelranden waar heggen geplant zijn, trekken twee keer zo veel insecten aan als perceelranden waar geen heggen staan.

1 oktober 2025

Kruidenrijk grasland blijft langer groen tijdens droogte. De opbrengst was in het droge jaar 2025 hoger dan van regulier grasland. Zoogkoeien en kalfjes zijn bovendien dol op het kruidenrijke voer.

23 juni 2025

Doorgaan met productief kruidenrijk grasland in het melkveebedrijf. Dat is wat alle deelnemers aan de pilot willen na de afgelopen twee jaar. Ook sluiten er nog enkele nieuwe melkveehouders aan.

18 november 2024

Er is geen eenvoudig recept voor het gebruik van graskruiden mengsels in de melkveehouderij. Dat is de gedeelde ervaring van deelnemers aan het praktijkproject Productief Kruidenrijk Grasland.

5 september 2024

Tijdens een veldbijeenkomst in het tweede jaar van de praktijkproef komen grote verschillen in beeld. Er is zowel enthousiasme als twijfel bij de deelnemers.

10 mei 2024

Als je ervan uitgaat dat divers eten voor mensen gezond is, geldt dat dan ook voor koeien? En proef je dat in het eindproduct?

4 maart 2024

Nacht-actieve insecten dragen sterk bij aan bestuiving van bloemen in het agrarisch landschap. Jelle Wissink onderzocht die onbekende diergroep in Ooijpolder en Duffelt.

4 maart 2024

In Thornsche Molen kwamen telers, molenaars, bakkers en brouwers bijeen en verkenden de kansen voor korte ketens, van graanteelt tot streekproduct.

6 december 2023

De ervaringen met productief kruidenrijk grasland zijn wisselend, maar overwegend positief. De omgang met toegevoegde kruiden, die goede eigenschappen hebben, vraagt om nieuw vakmanschap.

24 november 2023

In landbouwgebieden worden weinig natuurwaarnemingen gedaan. Living Lab brengt daar nu verandering in met telroutes in Ooijpolder en Duffelt. Daarmee ontstaat een beter beeld van de ontwikkeling van de agrarische natuur.

20 oktober 2023

Op vrijdagochtend 27 oktober gaan onderzoekers, samen met boeren en andere belangstellenden, bij Persingen het veld in om te kijken welke natuurwaarden daar te vinden zijn.

20 oktober 2023

Op zondagmiddag 29 oktober, van 13 tot 17 uur, presenteren lokale boeren en verwerkers hun producten bij de Waldboeren aan de Postweg in Berg en Dal.

24 augustus 2023

Wereldwijd bestaan programma’s om in intensieve landbouwgebieden natuur en milieu te ontzien. De analyse van succesfactoren en belemmeringen helpt om die programma’s te verbeteren.

29 juni 2023

Natuurfestival De Landschapsparade in Beek had een breed aanbod aan activiteiten. Een geïnteresseerd publiek bezocht op zondag 25 juni de streekmarkt bij het Kulturhus en ging op pad met natuurkenners.

22 juni 2023

De veertig deelnemers aan de Midzomeravond van de Landschapsparade beleefden de bijzonder rijke natuur van Berg en Dal en Ubbergen.

11 juni 2023

Op de eerste veldbijeenkomst bleek dat de ervaringen van de deelnemers aan het praktijkexperiment productief kruidenrijk grasland erg wisselend zijn.

6 juni 2023

Hermen Vreugdenhil vindt elke stap van belang die boeren zetten om hun bedrijf natuurlijker te maken.

4 juni 2023

Op diverse locaties in Groesbeek, Ooijpolder en Duffelt bekeken raadsleden mooie voorbeelden van natuur- en landschapsbeheer in het boerenland.

30 mei 2023

Door toedoen van bevers breidt het waardevolle bronbos uit, maar de beschermde diersoort maakt het de dorpsbewoners wel moeilijk.

24 mei 2023

In het Basteicafé in Nijmegen spraken boeren met burgers over de link tussen huiskamer en landbouwtransitie.

11 april 2023

De neergaande trend in natuurwaarde van het boerenland kan worden omgebogen met groene landschapselementen, zoals in de Ooijpolder is aangetoond.

5 april 2023

Meer dan zestig mensen hebben een boeiende avond beleefd bij de kleurrijke presentatie van de resultaten van het 5000-soorten jaar in de Gelderse Poort.

20 maart 2023

Kom luisteren naar de presentatie van de resultaten van het 5000 soortenjaar in Gelderse Poort en praat mee over de betekenis voor de biodiversiteit in de gemeente Berg en Dal.

3 maart 2023

Op een inspiratiemiddag over herstel van de biodiversiteit klonk de roep van wetenschappers en boeren om het heft in eigen hand te nemen.

23 februari 2023

De presentatie van de eerste resultaten van Living Lab naar herstel van de biodiversiteit wekt interesse én roept vragen op over de bruikbaarheid.

20 februari 2023

De gemeente Berg en Dal en Via Natura besteden in 2023 extra aandacht aan de natuur. Het gaat zowel om de succesverhalen als over de bedreigingen.

9 februari 2023

Landschapselementen geven structuur aan het agrarisch landschap. Robin Lexmond onderzoekt wat de invloed is op de hoeveelheid en de variatie aan insecten.

25 november 2022

Jacco van Haaren, melkveehouder in Millingen a/d Rijn, wil weten waar hij staat. Daarom neemt hij deel aan het praktijkexperiment Productief Kruidenrijk Grasland.

8 november 2022

Goede contacten en langdurige relaties tussen natuurbeschermers en boeren waren belangrijk om de natuur in het cultuurlandschap van Ooijpolder en Groesbeek te verbeteren.

2 november 2022

Onder oude soortenrijke graslanden gaat een rijk bodemleven schuil. De onderzoekers van Living Lab Ooijpolder – Groesbeek (LLOG) testen of deze bodembiodiversiteit een ingezaaid graskruidenmengsel beter doet groeien.

30 augustus 2022

In de stikstofcrisis lijkt het boerenbelang tegenover de natuur te staan. Kruidenrijk grasland kan een brugpeiler zijn om die kloof te overbruggen.

14 augustus 2022

Op 13 augustus werd Meiosimyza decempunctata, een kleine vlieg, waargenomen in de Millingerwaard; de 5000-ste soort in het 5000-soorten jaar.

25 juni 2022

Welke kansen en belemmeringen ervaren agrariërs om te werken aan biodiversiteitsherstel?

12 juni 2022

Een eeuw geleden stond er meer dan 200.000 strekkende kilometer heg in ons land, waarvan tegenwoordig minder dan 30 procent over is. Is dat erg?

1 april 2022

De afsluitende bijeenkomst van “Grip op Biodiversiteit” toont aan dat biodiversiteit serieus op de agrarische agenda staat. De Radboud Universiteit neemt het stokje over van Via Natura.

23 februari 2022

Douwe Geerts deed mee met het onderzoek van Living Lab in de Ooijpolder. Hij vond meer insecten op plekken met hoog gras, veel bloemen en grote hagen.

7 januari 2022

Op een digitale netwerkbijeenkomst van Living Lab Ooijpolder-Groesbeek gingen 36 deelnemers van 17 organisaties in gesprek over biodiversiteitsherstel en samenwerking.

21 december 2021

Heggen en houtwallen zijn belangrijk voor de biodiversiteit in het landschap. Maar bomen en struiken kunnen ook, naast gras en maïs, het ‘derde gewas’ zijn in de veehouderij.

17 december 2021

Onder de rook van Rotterdam vindt een groot experiment plaats met natuurinclusieve landbouw op landschapsschaal, waar alle agrariërs in het gebied bij betrokken zijn.

15 november 2021

Agrariërs kunnen meer maatregelen voor biodiversiteit nemen als daar brede maatschappelijke ondersteuning voor is.

6 oktober 2021

Gewasresten, groenbemesters en maaisel uit de directe omgeving zijn belangrijke bronnen van organische stof voor akkerbouwers.

20 september 2021

De Ploegdriever experimenteert in het Waldboerenproject met Bokashi als schakel in een lokale kringloop van organische stof.

2 september 2021

De wortels van de planten in een grasland leveren de organische stof voor een actief bodemleven. Als dat goed draait blijf je er van af.

19 augustus 2021

Vroeger roken boeren aan de grond om vast te stellen of die gezond was. Nu gaat Rosa Boone voor Living Lab onderzoeken of een sensor die taak van de boer kan overnemen.

6 augustus 2021

De Ooijpolder is een voorbeeldgebied voor het herstel van biodiversiteit. In Living Lab gaan onderzoekers bekijken wat de voorwaarden voor succes zijn.

26 juli 2021

‘Community-based governance’ als bestuursmodel past het beste bij het versterken en verduurzamen van de natuurlijke omgeving. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek naar de recente landschapsontwikkeling in Berg en Dal.

13 juli 2021

In de Ooijpolder groeien Bijenorchis en Moeraswespenorchis tussen de akkers en graslanden. Deze zeldzame soorten vinden een groeiplaats in zorgvuldig beheerde natuurstroken.

6 juli 2021

De diversiteit aan insecten is van groot belang voor de bestuiving van gewassen, maar ook voor het weren van ziektes in diverse teelten. Deze boodschap had onderzoekster Willemijn Cuijpers op de tweede veldbijeenkomst van Living Lab Ooijpolder-Groesbeek.

30 juni 2021

Kruidenrijke graslanden zijn goed toepasbaar in de veehouderij. Onderzoeker Nick van Eekeren schetste de bruikbaarheid van het gewas op de eerste veldbijeenkomst van Living Lab Ooijpolder-Groesbeek.