Bodeminoculatie brengt ingezaaid kruidenrijk grasland op gang

Bodeminoculatie brengt ingezaaid kruidenrijk grasland op gang

Onder oude soortenrijke graslanden gaat een rijk bodemleven schuil. De onderzoekers van Living Lab Ooijpolder – Groesbeek (LLOG) testen of deze bodembiodiversiteit een ingezaaid graskruidenmengsel beter doet groeien.

Melkveehouders krijgen steeds meer belangstelling voor productief kruidenrijk grasland. Het is grasland met veel kruiden, dat met minder mest toch veel voedingswaarde oplevert. Daar is in een eerder blog-bericht ‘Meer kruiden, minder stikstof’ verslag van gedaan. Boeren die deze graskruidenmengsels inzaaien ondervinden wel problemen met het aanslaan en het handhaven van de kruiden in de graslandvegetatie. Het is nog niet zo duidelijk waar dat aan ligt en hoe deze problemen kunnen worden aangepakt.

De onderzoekers van LLOG denken dat het bodemleven daarbij een grote rol speelt. Zij zijn een experiment gestart om dat te onderzoeken. De hypothese is dat een rijk bodemleven dat is aangepast aan een soortenrijk grasland, met bacteriën, schimmels en bodemdieren, bijdraagt aan betere groeiomstandigheden voor een diversiteit aan grassen en kruiden. In het experiment wordt een beetje biologisch ‘rijke’ grond toegevoegd aan een ingezaaid graskruidenmengsel. Dit wordt bodeminoculatie genoemd.

Robin Lexmond voert, samen met Rosa Boone, de proef uit. Robin is enthousiast over de start van het veldwerk. Daarbij moet ze samen met Rosa wel heel wat praktische puzzels oplossen. Hoe verzamel je bijvoorbeeld 400 liter ‘rijke’ bodem? Zij gingen daarvoor naar de Amerongse Bovenpolder. In een oud soortenrijk grasland van Staatsbosbeheer mochten zij van acht verspreid liggende vierkante meters een beetje grond meenemen; graszode afsteken, vijf centimeter grond afgraven, zode netjes terugleggen. Met zware plastic bakken gevuld met grond reden zij vervolgens naar de testlocatie op een agrarisch bedrijf in Groesbeek.

In het experiment worden drie zaadmengsels uitgetest; puur Engels Raaigras, Pure Graze en Kuikenlandmengsel (Biodivers). Elk mengsel wordt mét en zonder bodeminoculatie getest. Er wordt overal evenveel mest, in de vorm van koemestkorrels, toegevoegd. Op twee of drie momenten in het jaar worden metingen verricht. De productie van gras en kruiden wordt gemeten in kleine maaiplotjes. De diversiteit van de bovengrondse begroeiing wordt geïnventariseeerd. En het bodemleven wordt in kaart gebracht met determinaties en moderne DNA-technieken. De proef duurt minimaal twee jaar.

Wat heeft de boer aan dit experiment? Volgens Robin levert deze proef kennis op over de rol van het bodemleven in de groei van grassen en kruiden in kruidenrijk grasland. Als blijkt dat een aangepaste bodemdiversiteit daarbij belangrijk is, dan is de vervolgvraag hoe je die op grote schaal kunt ontwikkelen onder productief graskruidenland. Voor Robin is dit experiment onderdeel van haar promotieonderzoek naar het effect van landschapselementen in het agrarisch landschap op de diversiteit van de insecten-levensgemeenschap. Zij kijkt in dit experiment met bodeminoculatie vooral naar de bodemdieren en bovengrondse diversiteit. Rosa focust op de totale bodem-biodiversiteit en bodemprocessen. Zie daarvoor het eerdere blogbericht ‘Ruiken of de bodem gezond is’

 

bodemocculatie 2 600

Rosa Boone (links op de foto) verspreidt de opgebrachte grond over een onderzoeksplotje.

Foto bij introtekst: Robin Lexmond vervoert de grond van de Amerongse Bovenpolder naar Groesbeek.

 

Dit is een bericht van Living Lab Ooijpolder – Groesbeek.

Kijk voor meer informatie over dit onderzoek op de website van de Radboud Universiteit.

 

16 juli 2026

Denk mee over de toekomst van ons landschap

Stichting Via Natura organiseert op verschillende locaties in gemeente Berg en Dal bijeenkomsten om gezamenlijk na te denken over de toekomst van ons landschap.  Hoe willen we het landschap de komende jaren gebruiken, beleven en verzorgen en wat is daarvoor nodig? Zowel voor het buitengebied als binnen de bebouwde kom.

Gemeente Berg en Dal neemt de ideeën, kennis en ervaringen mee in de plannen van het zogenaamde Landschapsontwikkelings Programma (LOP). Meer weten over het LOP? Bekijk hier de informatie over het LOP 2015 – 2025 om een goed beeld te krijgen van wat een LOP is.

Deze avonden zijn gratis toegankelijk, voor koffie en thee wordt gezorgd. Inloop vanaf 19.00 uur, start bijeenkomst 19.30 uur (m.u.v. Ooij).

Welkom op één van de volgende data:

  • Dinsdagavond 1/9, De Mallemolen in Groesbeek
  • Woensdagavond 9/9, Kulturhus in Beek
  • Woensdagavond 9/9, De Bosduivel, Heilig Landstichting
  • Donderdagavond 10/9, Vriendenkring in Leuth
  • Woensdagavond 16/9, De Sleutel, Breedeweg
  • Dinsdagavond 22/9, Kulturhus Den Ienloop, Millingen aan de Rijn
  • Donderdagavond 24/9, De Sprong, Ooij (inloop 20.15, start 20.30)

Aanmelden is fijn! Dat kan via  https://vierhetlandschap.nl/grensgebied/ (scroll naar beneden op de pagina), of via secretariaat@vianatura.nl

Deze bijeenkomsten organiseert Stichting Via Natura i.s.m. collega-organisaties, dorpsraden en Forte Welzijn, in opdracht van gemeente Berg en Dal.

Kom je ook naar de film Grensgebied?

Weet je dat (ruim) een week voorafgaande aan deze bijeenkomsten de film Grensgebied wordt vertoond in de dorpen? Een film over natuur en landschap in de Gelderse Poort en het Rijk van Nijmegen. Ga mee op reis door ons landschap. Kijk hier voor de filmvertoningen en bestel je tickets. 

Samen voor het landschap.

Grensgebied is gemaakt door filmmaker Rik van der Linden en tot stand gekomen met vele mede-mogelijk makers:

Logos Film HJK web copy

13 juli 2026

In De Duffelt hebben acht betrokken partijen de handen ineen geslagen voor het project Biodivers BIJvoeren in De Duffelt. Met concrete maatregelen werken agrarische ondernemers, grondeigenaren, inwoners en Stichting Via Natura samen aan een aantrekkelijker landschap voor wilde bijen en andere bestuivers.

6 mei 2026

Zes akkerbouwers zaaien randen in en participeren in het onderzoek naar biodiversiteit in boerenland. De vraag is of deze randen bijdragen aan de biologische plaagdierbestrijding

10 april 2026

Perceelranden waar heggen geplant zijn, trekken twee keer zo veel insecten aan als perceelranden waar geen heggen staan.

1 oktober 2025

Kruidenrijk grasland blijft langer groen tijdens droogte. De opbrengst was in het droge jaar 2025 hoger dan van regulier grasland. Zoogkoeien en kalfjes zijn bovendien dol op het kruidenrijke voer.

23 juni 2025

Doorgaan met productief kruidenrijk grasland in het melkveebedrijf. Dat is wat alle deelnemers aan de pilot willen na de afgelopen twee jaar. Ook sluiten er nog enkele nieuwe melkveehouders aan.

18 november 2024

Er is geen eenvoudig recept voor het gebruik van graskruiden mengsels in de melkveehouderij. Dat is de gedeelde ervaring van deelnemers aan het praktijkproject Productief Kruidenrijk Grasland.

5 september 2024

Tijdens een veldbijeenkomst in het tweede jaar van de praktijkproef komen grote verschillen in beeld. Er is zowel enthousiasme als twijfel bij de deelnemers.

10 mei 2024

Als je ervan uitgaat dat divers eten voor mensen gezond is, geldt dat dan ook voor koeien? En proef je dat in het eindproduct?

4 maart 2024

Nacht-actieve insecten dragen sterk bij aan bestuiving van bloemen in het agrarisch landschap. Jelle Wissink onderzocht die onbekende diergroep in Ooijpolder en Duffelt.

4 maart 2024

In Thornsche Molen kwamen telers, molenaars, bakkers en brouwers bijeen en verkenden de kansen voor korte ketens, van graanteelt tot streekproduct.

6 december 2023

De ervaringen met productief kruidenrijk grasland zijn wisselend, maar overwegend positief. De omgang met toegevoegde kruiden, die goede eigenschappen hebben, vraagt om nieuw vakmanschap.

24 november 2023

In landbouwgebieden worden weinig natuurwaarnemingen gedaan. Living Lab brengt daar nu verandering in met telroutes in Ooijpolder en Duffelt. Daarmee ontstaat een beter beeld van de ontwikkeling van de agrarische natuur.

20 oktober 2023

Op vrijdagochtend 27 oktober gaan onderzoekers, samen met boeren en andere belangstellenden, bij Persingen het veld in om te kijken welke natuurwaarden daar te vinden zijn.

20 oktober 2023

Op zondagmiddag 29 oktober, van 13 tot 17 uur, presenteren lokale boeren en verwerkers hun producten bij de Waldboeren aan de Postweg in Berg en Dal.

24 augustus 2023

Wereldwijd bestaan programma’s om in intensieve landbouwgebieden natuur en milieu te ontzien. De analyse van succesfactoren en belemmeringen helpt om die programma’s te verbeteren.

29 juni 2023

Natuurfestival De Landschapsparade in Beek had een breed aanbod aan activiteiten. Een geïnteresseerd publiek bezocht op zondag 25 juni de streekmarkt bij het Kulturhus en ging op pad met natuurkenners.

22 juni 2023

De veertig deelnemers aan de Midzomeravond van de Landschapsparade beleefden de bijzonder rijke natuur van Berg en Dal en Ubbergen.

11 juni 2023

Op de eerste veldbijeenkomst bleek dat de ervaringen van de deelnemers aan het praktijkexperiment productief kruidenrijk grasland erg wisselend zijn.

6 juni 2023

Hermen Vreugdenhil vindt elke stap van belang die boeren zetten om hun bedrijf natuurlijker te maken.

4 juni 2023

Op diverse locaties in Groesbeek, Ooijpolder en Duffelt bekeken raadsleden mooie voorbeelden van natuur- en landschapsbeheer in het boerenland.

30 mei 2023

Door toedoen van bevers breidt het waardevolle bronbos uit, maar de beschermde diersoort maakt het de dorpsbewoners wel moeilijk.

24 mei 2023

In het Basteicafé in Nijmegen spraken boeren met burgers over de link tussen huiskamer en landbouwtransitie.

11 april 2023

De neergaande trend in natuurwaarde van het boerenland kan worden omgebogen met groene landschapselementen, zoals in de Ooijpolder is aangetoond.

5 april 2023

Meer dan zestig mensen hebben een boeiende avond beleefd bij de kleurrijke presentatie van de resultaten van het 5000-soorten jaar in de Gelderse Poort.

20 maart 2023

Kom luisteren naar de presentatie van de resultaten van het 5000 soortenjaar in Gelderse Poort en praat mee over de betekenis voor de biodiversiteit in de gemeente Berg en Dal.

3 maart 2023

Op een inspiratiemiddag over herstel van de biodiversiteit klonk de roep van wetenschappers en boeren om het heft in eigen hand te nemen.

23 februari 2023

De presentatie van de eerste resultaten van Living Lab naar herstel van de biodiversiteit wekt interesse én roept vragen op over de bruikbaarheid.

20 februari 2023

De gemeente Berg en Dal en Via Natura besteden in 2023 extra aandacht aan de natuur. Het gaat zowel om de succesverhalen als over de bedreigingen.

9 februari 2023

Landschapselementen geven structuur aan het agrarisch landschap. Robin Lexmond onderzoekt wat de invloed is op de hoeveelheid en de variatie aan insecten.

25 november 2022

Jacco van Haaren, melkveehouder in Millingen a/d Rijn, wil weten waar hij staat. Daarom neemt hij deel aan het praktijkexperiment Productief Kruidenrijk Grasland.

8 november 2022

Goede contacten en langdurige relaties tussen natuurbeschermers en boeren waren belangrijk om de natuur in het cultuurlandschap van Ooijpolder en Groesbeek te verbeteren.

2 november 2022

Onder oude soortenrijke graslanden gaat een rijk bodemleven schuil. De onderzoekers van Living Lab Ooijpolder – Groesbeek (LLOG) testen of deze bodembiodiversiteit een ingezaaid graskruidenmengsel beter doet groeien.

30 augustus 2022

In de stikstofcrisis lijkt het boerenbelang tegenover de natuur te staan. Kruidenrijk grasland kan een brugpeiler zijn om die kloof te overbruggen.

14 augustus 2022

Op 13 augustus werd Meiosimyza decempunctata, een kleine vlieg, waargenomen in de Millingerwaard; de 5000-ste soort in het 5000-soorten jaar.

25 juni 2022

Welke kansen en belemmeringen ervaren agrariërs om te werken aan biodiversiteitsherstel?

12 juni 2022

Een eeuw geleden stond er meer dan 200.000 strekkende kilometer heg in ons land, waarvan tegenwoordig minder dan 30 procent over is. Is dat erg?

1 april 2022

De afsluitende bijeenkomst van “Grip op Biodiversiteit” toont aan dat biodiversiteit serieus op de agrarische agenda staat. De Radboud Universiteit neemt het stokje over van Via Natura.

23 februari 2022

Douwe Geerts deed mee met het onderzoek van Living Lab in de Ooijpolder. Hij vond meer insecten op plekken met hoog gras, veel bloemen en grote hagen.

7 januari 2022

Op een digitale netwerkbijeenkomst van Living Lab Ooijpolder-Groesbeek gingen 36 deelnemers van 17 organisaties in gesprek over biodiversiteitsherstel en samenwerking.

21 december 2021

Heggen en houtwallen zijn belangrijk voor de biodiversiteit in het landschap. Maar bomen en struiken kunnen ook, naast gras en maïs, het ‘derde gewas’ zijn in de veehouderij.

17 december 2021

Onder de rook van Rotterdam vindt een groot experiment plaats met natuurinclusieve landbouw op landschapsschaal, waar alle agrariërs in het gebied bij betrokken zijn.

15 november 2021

Agrariërs kunnen meer maatregelen voor biodiversiteit nemen als daar brede maatschappelijke ondersteuning voor is.

6 oktober 2021

Gewasresten, groenbemesters en maaisel uit de directe omgeving zijn belangrijke bronnen van organische stof voor akkerbouwers.

20 september 2021

De Ploegdriever experimenteert in het Waldboerenproject met Bokashi als schakel in een lokale kringloop van organische stof.

2 september 2021

De wortels van de planten in een grasland leveren de organische stof voor een actief bodemleven. Als dat goed draait blijf je er van af.

19 augustus 2021

Vroeger roken boeren aan de grond om vast te stellen of die gezond was. Nu gaat Rosa Boone voor Living Lab onderzoeken of een sensor die taak van de boer kan overnemen.

6 augustus 2021

De Ooijpolder is een voorbeeldgebied voor het herstel van biodiversiteit. In Living Lab gaan onderzoekers bekijken wat de voorwaarden voor succes zijn.

26 juli 2021

‘Community-based governance’ als bestuursmodel past het beste bij het versterken en verduurzamen van de natuurlijke omgeving. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek naar de recente landschapsontwikkeling in Berg en Dal.

13 juli 2021

In de Ooijpolder groeien Bijenorchis en Moeraswespenorchis tussen de akkers en graslanden. Deze zeldzame soorten vinden een groeiplaats in zorgvuldig beheerde natuurstroken.

6 juli 2021

De diversiteit aan insecten is van groot belang voor de bestuiving van gewassen, maar ook voor het weren van ziektes in diverse teelten. Deze boodschap had onderzoekster Willemijn Cuijpers op de tweede veldbijeenkomst van Living Lab Ooijpolder-Groesbeek.

30 juni 2021

Kruidenrijke graslanden zijn goed toepasbaar in de veehouderij. Onderzoeker Nick van Eekeren schetste de bruikbaarheid van het gewas op de eerste veldbijeenkomst van Living Lab Ooijpolder-Groesbeek.