Landschapsfonds Via Natura krijgt tot 2009 1.225.000 miljoen euro voor landschapsbeheer in de Ooijpolder en Groesbeek. Stichting Via Natura is opgericht door de gemeenten Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn om het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) van deze gemeenten uit te voeren.

Via Natura gebruikt 105.000 euro voor eenmalige investeringsprojecten en om contracten af te sluiten voor landschapsbeheer (groene diensten) met grondeigenaren en gebruikers. In vier proefprojecten worden grondeigenaren aangemoedigd hun gronden tegen een vergoeding openbaar toegankelijk te maken. Daarnaast wordt hun een marktconforme vergoeding aangeboden voor instandhouding en ontwikkeling van het streekeigen landschap (groene diensten).

Natuur en landschapsbeheer op het platteland door boeren, burgers en buitenlui wordt belangrijk nu steeds meer boeren ophouden met hun agrarisch bedrijf. De Nederlandse landschappen zijn immers grotendeels door agrarisch gebruik ontstaan.

Voorbeelden
Voorbeelden van projecten die Via Natura in voorbereiding heeft, zijn:

  • het realiseren van een voetgangersbrug die de stuwwal verbindt met de Ooijpolder;
  • een Landartproject in de Duffelt;
  • het weer beleefbaar maken van het Romeins Waterwerk op de grens van Groesbeek en Nijmegen;
  • het opheffen van barrières in wandelroutes.

Hiervoor krijgt het landschapsfonds in 2006 500.000 euro, bestemd voor investeringsprojecten die passen binnen het landschapsontwikkelingsplan van de drie gemeenten. Eenzelfde bedrag is gereserveerd voor de jaren 2006-2008. Voor proceskosten van Via Natura heeft de provincie 120.000 euro voor 2006 beschikbaar gesteld.

Catalogus groenblauwe diensten
Stichting Via Natura is in 2003 opgericht en heeft sindsdien – behalve proceskosten – geen middelen gekregen om haar doelstellingen te verwezenlijken. De vertraging in de toekenning van de gelden had te maken met het feit dat er een staatssteuntoets voor het verlenen van subsidies op het gebied van landschapsbeheer moest worden doorlopen. Het indienen van de voorstellen voor die toets is ingehaald door de Catalogus Groene Diensten, die de staatssteuntoets zal vervangen.

De Catalogus is een lijst met projecten die lagere overheden de mogelijkheid biedt groene en blauwe (waterbeheer)diensten te subsidiëren binnen de Europese regels voor staatssteun aan de landbouw. De catalogus – waarin ook een aantal proefprojecten met beheercontracten van Via Natura – ligt nu ter goedkeuring in Brussel.

Niet afwachten
De provincie heeft besloten die goedkeuring niet af te wachten om het draagvlak voor groene diensten en landschapsbeheer niet te laten wegebben. Daardoor bestaat er een risico dat er volgens de Europese commissie sprake is van ongeoorloofde staatssteun en een klein deel van de subsidie moet worden teruggevorderd van Via Natura. De provincie vindt dat het belang van de ontwikkeling van Groene diensten dit risico overstijgt.

Links
Landschapsontwikkelingsplan (LOP)
projectkaart: overzicht van projecten uit het LOP
Catalogus groenblauwe diensten